7 SAI SÓT THƯỜNG GẶP KHI THỰC HIỆN QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG

26.08.2026 7 phút đọc

Quan trắc rồi nhưng doanh nghiệp vẫn có thể gặp rủi ro?

Nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng:

“Chỉ cần có báo cáo quan trắc môi trường lao động là hoàn thành.”

Thực tế không hẳn như vậy.

Một chương trình quan trắc chỉ thực sự có giá trị khi đúng đối tượng, đúng yếu tố, đúng vị trí, đúng thời điểm, đúng phương pháp và kết quả được sử dụng để kiểm soát nguy cơ.

Dưới đây là 7 sai sót SGCo thường khuyến nghị doanh nghiệp đặc biệt lưu ý.

Sai sót 1: Chọn đơn vị chỉ vì giá thấp

Giá dịch vụ thấp có thể là một lợi thế về chi phí, nhưng không nên là tiêu chí duy nhất.

Vấn đề

Nếu doanh nghiệp chỉ so sánh báo giá mà không xem xét năng lực, thiết bị, nhân sự, phương pháp và điều kiện hoạt động, có thể lựa chọn phải đơn vị không phù hợp với yêu cầu công việc.

Nghị định 44/2016/NĐ-CP quy định tổ chức thực hiện quan trắc chỉ được thực hiện hoạt động sau khi được công bố đủ điều kiện theo quy định.

Doanh nghiệp nên làm gì?

Trước khi ký hợp đồng, nên kiểm tra:

Điều kiện hoạt động;
Năng lực chuyên môn;
Thiết bị;
Phương pháp đo/lấy mẫu;
Năng lực phân tích;
Kinh nghiệm ngành nghề;
Khả năng tư vấn sau quan trắc.

Đừng chỉ mua một báo cáo. Hãy mua một kết quả có giá trị quản lý.

Sai sót 2: Dùng lại kết quả cũ dù nhà máy đã thay đổi

Nhà máy năm nay có thể không còn giống nhà máy năm trước.

Có thể đã:

Thêm dây chuyền;
Đổi máy móc;
Đổi nguyên liệu;
Sử dụng hóa chất mới;
Mở rộng xưởng;
Thay đổi vị trí sản xuất.

Nhưng danh mục quan trắc vẫn giữ nguyên.

Hậu quả

Một yếu tố có hại mới có thể phát sinh nhưng không được đưa vào chương trình đánh giá.

Cách xử lý

Khi có thay đổi đáng kể, doanh nghiệp nên:

Rà soát hiện trạng → cập nhật Hồ sơ vệ sinh lao động → đánh giá lại yếu tố có hại → điều chỉnh phạm vi quan trắc.

Sai sót 3: Quan trắc khi nhà máy không hoạt động bình thường

Điều 35 Nghị định 44/2016/NĐ-CP yêu cầu quan trắc được thực hiện theo kế hoạch và trong thời gian cơ sở lao động đang tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, việc lựa chọn thời điểm rất quan trọng.

Ví dụ:

Nhà máy bình thường vận hành 3 ca nhưng ngày quan trắc chỉ chạy một phần dây chuyền.

Khi đó, kết quả có thể không đại diện cho điều kiện tiếp xúc thực tế.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị

Lịch sản xuất;
Các công đoạn đang vận hành;
Ca làm việc;
Máy móc hoạt động;
Người lao động tại vị trí đo.

Sai sót 4: Lấy một danh mục áp dụng cho toàn bộ nhà máy

Đây là sai sót khá phổ biến.

Một nhà máy có thể có:

Khu hàn → Khu gia công → Khu sơn → Khu đóng gói → Kho → Văn phòng.

Nhưng nếu sử dụng một danh mục giống nhau cho tất cả vị trí thì rất dễ:

Thiếu chỉ tiêu ở nơi có nguy cơ hoặc đo dư ở nơi không cần thiết.

Cách xử lý

Xác định theo:

Công đoạn → Nguồn phát sinh → Vị trí → Người tiếp xúc → Yếu tố cần đánh giá.

Sai sót 5: Chọn vị trí lấy mẫu không đại diện

Không phải vị trí nào trong nhà máy cũng có mức độ tiếp xúc giống nhau.

Ví dụ:

Máy nghiền đặt ở một góc xưởng có thể tạo tiếng ồn rất cao.

Nhưng nếu chỉ lấy mẫu ở khu vực cách xa máy, kết quả có thể không phản ánh đúng nơi người lao động thường xuyên làm việc.

Doanh nghiệp nên yêu cầu

Vị trí quan trắc phải được xác định dựa trên:

Công đoạn;
Nguồn phát sinh;
Vị trí người lao động;
Thời gian tiếp xúc;
Điều kiện sản xuất thực tế.

Sai sót 6: Chỉ quan tâm “đạt” hay “không đạt”

Đây là một trong những sai lầm đáng tiếc nhất.

Một báo cáo có thể ghi:

Đạt / Không đạt

Nhưng doanh nghiệp cần biết nhiều hơn:

Tại sao vượt? Vượt ở đâu? Người nào bị ảnh hưởng? Cần xử lý thế nào?

Ví dụ tiếng ồn vượt giới hạn.

Doanh nghiệp không nên dừng lại ở việc ghi nhận “không đạt”.

Cần tiếp tục tìm:

Nguồn gây ồn → vị trí người lao động → thời gian tiếp xúc → biện pháp kỹ thuật → biện pháp quản lý → phương tiện bảo vệ cá nhân → đánh giá lại.

Đó mới là giá trị của quan trắc.

Sai sót 7: Có kết quả nhưng không thực hiện bước tiếp theo

Điều 18 Luật An toàn, vệ sinh lao động yêu cầu người sử dụng lao động công khai kết quả quan trắc và có biện pháp khắc phục, kiểm soát yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc.

Vì vậy, quan trắc không nên kết thúc ở việc:

“Ký nhận báo cáo – lưu hồ sơ.”

Nếu có yếu tố vượt giới hạn, doanh nghiệp cần xem xét biện pháp:

Kiểm soát tại nguồn;
Cải thiện thông gió;
Cách ly nguồn phát sinh;
Bảo trì máy móc;
Thay đổi công nghệ;
Tổ chức lại thời gian làm việc;
Trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp;
Quan trắc/đánh giá lại sau khi khắc phục khi cần thiết.

Tóm tắt 7 sai sót

STT	Sai sót	Giải pháp
1	Chọn đơn vị chỉ vì giá thấp	Kiểm tra năng lực và điều kiện hoạt động
2	Dùng kết quả cũ khi nhà máy thay đổi	Rà soát và cập nhật phạm vi
3	Quan trắc khi sản xuất không đại diện	Chọn thời điểm sản xuất phù hợp
4	Danh mục áp dụng máy móc	Xác định theo từng công đoạn
5	Vị trí lấy mẫu không đại diện	Dựa trên nguy cơ tiếp xúc
6	Chỉ quan tâm đạt/không đạt	Phân tích nguyên nhân và giải pháp
7	Có báo cáo nhưng không xử lý	Khắc phục, kiểm soát và theo dõi

Doanh nghiệp tự kiểm tra trong 5 phút

Câu hỏi	Có	Chưa
Đơn vị quan trắc có đủ điều kiện theo quy định?	☐	☐
Danh mục quan trắc được xây dựng theo thực tế?	☐	☐
Vị trí lấy mẫu đã được khảo sát?	☐	☐
Nhà máy hoạt động bình thường khi quan trắc?	☐	☐
Hồ sơ vệ sinh lao động được rà soát?	☐	☐
Báo cáo có đánh giá rõ ràng?	☐	☐
Kết quả được công khai cho người lao động?	☐	☐
Các chỉ tiêu vượt đã có biện pháp kiểm soát?	☐	☐
Có theo dõi sau khi khắc phục?	☐	☐

Nếu doanh nghiệp có từ 3 mục “Chưa” trở lên, nên rà soát lại toàn bộ quy trình quan trắc.

SGCo có thể hỗ trợ gì?

SGCo không chỉ thực hiện đo – lấy mẫu – phân tích, mà hướng đến việc giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ quá trình:

Khảo sát hiện trạng→ Rà soát Hồ sơ vệ sinh lao động→ Xác định yếu tố có hại→ Xây dựng kế hoạch quan trắc→ Đo và lấy mẫu→ Phân tích→ Đánh giá kết quả→ Tư vấn biện pháp kiểm soát

Mục tiêu cuối cùng không phải là tạo ra một báo cáo “đẹp”, mà là tạo ra dữ liệu trung thực để doanh nghiệp biết mình đang có vấn đề gì và cần giải quyết ở đâu.

Doanh nghiệp đã quan trắc nhưng vẫn chưa chắc hồ sơ và phạm vi thực hiện đã phù hợp? liên hệ với chúng tôi TẠI ĐÂY

Hãy gửi cho SGCo báo cáo quan trắc gần nhất hoặc thông tin về nhà máy. Đội ngũ chuyên môn có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát những nội dung cần lưu ý.

CÔNG TY CỔ PHẦN DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ SÀI GÒN – SGCo

📞 Hotline: 1900 1713 – 08.1900 1713
📧 Email: info@hsevn.com.vn
🌐 Website: hsevn.com.vn